Jan Sprengel

Jan Sprengel urodził się w 1517 roku w Elblągu, w rodzinie patrycjuszowskiej. Był synem Walentego i Anny z Kaltenbergów. Nauki początkowe pobierał w Elblągu, a następnie studiował w Wittenberdze, gdzie nie uzyskał jednak stopnia akademickiego. W 1536 roku powrócił do rodzinnego miasta i został nauczycielem w Gimnazjum Elbląskim, ucząc prawdopodobnie łaciny w najniższych klasach.

Po odejściu z gimnazjum Wilhelma Gnapheusa, w 1542 roku pomagał w kierowaniu szkołą Krzysztofowi Heylowi, ale wkrótce opuścił placówkę i przeszedł na stanowisko pisarza w Radzie Miejskiej, a następnie jej sekretarza. W 1546 roku, na koszt miasta, ukończył studia w Wittenberdze, uzyskując tytuł magistra, i w latach 1546-1548 pełnił funkcję rektora Gimnazjum Elbląskiego.

W 1549 roku wrócił na stanowisko sekretarza Rady Miejskiej. W 1558 roku przegrał proces o sfałszowanie akt sądowych, wytoczony przez Michała Friedwalda, ale nie przeszkodziło to jego dalszej karierze. Z kolejnych spraw, które wnosił Friedwald, Sprengel wychodził obronną ręką, a w 1568 został uniewinniony przed komisją Karnkowskiego.

Od 1566 roku był członkiem Rady Miejskiej, a w 1576 roku został burmistrzem. Na tym stanowisku położył duże zasługi dla rozwoju gospodarczego miasta. Poparł elekcję Stefana Batorego, w przeciwieństwie do zbuntowanego Gdańska, dzięki czemu Elbląg uzyskał nowe przywileje i potwierdzenie starych. Po zakazie handlu z Gdańskiem, Elbląg wraz z Toruniem przejął handel zbożem i innymi towarami, co wymusiło rozbudowę portu. Sprengel miał udział w organizowaniu floty polskiej w Elblągu.

We wrześniu 1577 roku, jako burgrabia królewski, bronił Elbląga przed najazdem floty gdańskiej i Duńczyków, odparł atak i przeprowadził odbudowę miasta. Kiedy Gdańsk wrócił do łask, Sprengel negocjował z Kompanią Wschodnią kupców angielskich, co doprowadziło do osiedlenia się Anglików w Elblągu, którzy przez trzydzieści lat stanowili filar gospodarki miasta.

Sprengel siedmiokrotnie pełnił obowiązki burmistrza prezydującego, piętnastokrotnie był burgrabią królewskim, uczestniczył w sejmikach pruskich i sejmach koronnych. Dbał o Gimnazjum Elbląskie, przyczynił się do jego odrodzenia, inicjując budowę nowego gmachu i wspierając przekształcenie szkoły w gimnazjum akademickie. Zmarł we wrześniu 1602 roku w czasie zarazy. Był dwukrotnie żonaty: z Justyną z Röbernów i Anną z Braunów, miał syna Henryka.